Bebek Ve Çocuk Beslenmesinde Anne Politikası

Anne olarak bebeğinizin/ çocuğunuzun beslenmesi konusunda izleyebileceğiniz 2 politika olduğunu düşünüyorum. Biri anlık düşünmek, biri uzun vadeli düşünmek.

Anne, bu öğünde çocuğun karnı doysun da sonraki öğünü sonra düşünürüz, etraf batmasın, zaman geçmesin, bu iş çabucak ve hemen bitsin diyerek, birkaç basit şeyi deneme riskini göze almıyorsa anlık düşünüyor demektir.

Her anne beslenme işinin kolay bitmesini ve çocuğun karnının doymasını elbette ister, ama bazı küçük şeylere dikkat ederek beslenme konusunu uzun vadede de önemsiyorsa, çocuğun sadece karnının doyması değil iyi beslenme alışkanlıkları kazanması  için de bir şeyler yapmaya gayret ediyorsa, uzun vadeli düşünebiliyor demektir. Uzun vadeli düşünüp, çocuğa doğru beslenme alışkanlıkları kazandırabilirsek, çocuk zaten zayıf da olmaz.

Hangi hatalar yapılıyor kısaca söylemek gerekirse:

- Çocuk ortalığı batırmasın diye eline gezerek yiyebileceği bir şey verilmiyor, bu nedenle yeni tatlara alışması da büyük ölçüde zorlaşıyor.
- Üstünü ve masayı batırmasın diye kendi kendine yemesi desteklenmiyor, bu nedenle yemek yemenin zevkine varması zorlaşıyor, iştahı da büyük ölçüde gelişmiyor.
- Çocuklarda 1,5 yaştan sonra seçici olma eğilimi oluşuyor, anne uğraşmak veya düşünmek istemediği için farklı tatlar denemezse çocuğun yemek seçmesi daha kolay olabiliyor.
- Çocuk illa televizyon, çizgi film vs ile yemek yiyorsa, beslenme zamanından birşey anlamıyor; ağzını açtırmak için çocuğun farkındalığını gidermek, bir nevi uyuşturmak gerekiyor demektir. Böyle bir dönemdeki beslenme ve iştah gelişiminin sıfıra yakın olmasına şaşmamak gerekir. Çizgi filmle yemediği günler gelince, anne, çocuğu 3 yaşında olmasına rağmen, 1- 1,5 yaşındaki bir çocuğun beslenme alışkanlıklarıyla uğraşan bir pozisyona düşebilir ve hele de başka bir kardeş gelmişse, daha yıpratıcı bir dönem başlayabilir.

Anneler için en güvenli ve en doğru politika, annelerin kendilerini de rahat ettirecek, doğru beslenme alışkanlıkları kazandırmak için çocuklara yardımcı olmaları olduğunu düşünüyorum. Ben de her anne gibi çok yanlışlar yaptım beslenme konusunda, hep deneme yanılma yoluyla öğreniyoruz :) Anneler yine deneme yanılma yolunu kullanacaklardır ama yine de faydası olabilir düşüncesiyle, bebek ve çocukların iyi beslenme alışkanlıkları kazanması için her zaman belirttiğim birkaç şeyden biraz daha ayrıntılı bahs edeceğim. Her iki çocuğumda da denediğim ve faydası gördüğüm bazı şeyler:

Çocuğun acıkmasını beklemek: Çocuk acıktığını mutlaka bir şekilde anlatır, acıktığında ona acıktın mı, acıktın demek diyerek, acıkma kelimesini öğretiniz ki acıktığında bunu söylemeyi öğrensin. Çocuğa yemek yedirmek için çoğu kez acıktığına dair belirtiler arayın, sebepsiz huysuzluk mızmızlık, mutfakta dolanma, ekmek poşetini karıştırma, bulduğu olur olmaz şeyleri ağzına atıp çiğnemeye çalışma gibi.

Kendi planınıza uysun diye çocuğun acıkmasını beklemeden yemek yedirmeye çalışınca, kolaylık olsun derken işinizi zorlaştırmış olduğumuzu tecrübe etmişsinizdir..  Oysa acıkmasını bekleyince, çok daha kolay yerler.

Çok tecrübe ettiğimiz bu duruma bizden bir örnek: Yakın aile dostlarımızın geldiği bazı akşamlar çocuklar biz akşam yemeği yerken acıkmamış oluyorlar, bizi misafirlerle rahat bıraksınlar diye onlara acıkmadan yemek yedirmeye çalışacak olsam biliyorum ki daha çok yıpranıyorum, peşlerinde dolanıp doğru düzgün bir şey yediremeden pes ediyorum. Çorbalarını hazır edip acıkmalarını beklediğimde ise, biz misafirlerle sohbet ederken yanıma gelip acıktım diyorlar ve ben misafirin yanında herhangi bir yerde otururken çorbalarını yemek için önümde bir sandalyeye oturup “a a a” diye ağızlarını sonuna kadar açıp bekliyorlar. Ve uğraştırmadan çabucak yiyorlar. Elbette çocuk acıktığında etrafta atıştırmalık ya da çikolata gibi şeylerin bulunmaması gerekiyor. Yoksa bunları ağızlarına atıyorlar ve acıkmalarını beklemiş olmak da boşuna oluyor.

Kendi kendine yemesini desteklemek: Çocuklar kendileri yemek yiyince daha iştahla yiyorlar ve mutlu oluyorlar. Bu konuda oğlumda biraz geç kaldık, geç konuşan bir çocuk olduğu için konuşarak anlaşmanın gerektiği bir çok gelişim için de geride kalmış olduk. Ama gayret edilince aşılıyor. Şu an 4 yaşını 5 ay geçti, artık neredeyse her şeyi kendisi yiyebiliyor.

Öncelikle çatalla yiyeceği şeylerde kendi kendine yemesini desteklemek daha kolay, kek, haşlanmış patates, elma, armut gibi yiyecekleri kendisinin yiyebileceği büyüklükte bir tabağa koyup eline çatal verilebilir. Batmasından korkarsanız çocuklar için ucu keskin olmayan modelde birkaç çatal alabilirsiniz. Çocuklar için üretilen plastik çatallar ise doğru düzgün batmıyor ve çocuğun hevesini kırıyor biraz bence.

Zaten çocuk çatalla yemeye alışınca kaşıkla yenilen, çok sıvı olmayan yoğurt, içine ekmek doğranmış çorba gibi gıdaları da yavaş yavaş yiyebilir hale geliyor. Kaşığı sopa tutar gibi tutuyorsa, kendi elinizde örnekleyerek çok fazla üstüne gitmeden, bak böyle tutabilirsin diyerek gösterin.
 
Mümkün olduğu kadar farklı alternatifler sunmak: Pişirme/ hazırlama tarzı ya da şekil değişikliği yapılabilir. Aynı gıda (mesela patates) bir çok farklı şekillerde tarzlarda sunulabilir.

Hem pişirme tarzı hem de şekli olarak farklılıklar denemek, hem sizin hem çocuğunuz için beslenme zamanlarını sıkıcı olmaktan çıkaran önemli bir adımdır.

Mesela patatesi şu farklı şekillerde yiyor bizim çocuklar:
Haşlanmış patates (bıçakla tek lokmalık kesip, üstüne tuz ve yağ ilavesiyle)
Kızartılmış patates
Patatesli yumurta
Patates yemeği (yanında yoğurtla harika buluyorlar)
Patates püresi
Kumpir

Çocukları eğlendirmek için patates kızartmasını araba şekli yaparak tabağa koyabilir, (tekerlek için birkaç patatesi yuvarlak olarak kızartmanız gerek), biracık katı yaptığınız patates püresine kurabiye kalıplarıyla şekiller vermeyi deneyebilirsiniz.

Farklı alternatif denemek için çok uğraşmanız gerekmiyor, eşinizin sevdiği içinde sebze olmayan bir çorbayı sürekli yapıyorsanız, çocuklar hep aynı tatlara alışmasın diye çorbanın içine bir tavada pişirdiğiniz sebze parçacıklarını ezip ekleyivererek de değişiklik yapabilirsiniz. Ya da çocuğunuzun sevmediği bir sebze çorbasına, bir tavada 5 dk.da pişirdiğiniz irmiği katarak daha doyurucu ve yumuşak bir tat elde edebilirsiniz.

Hepsinden önemlisi sevgi ve neşe: Yukarıdaki maddeleri uygulasak bile, surat asık ve stres bir şekilde yemek yediriyorsak çocukların yemek yemeyi sevmesini önemli bir ölçüde engellemiş oluruz. Elinizin kolunuzun tutmayıp hasta olduğunuzu düşünün.. Asık suratlı ve üf püf eden hadi ye artık bitir şunu, bitti mi ağzındaki, bitti mi ağzındaki diye her lokmada kurulu saat gibi öten birisinin elinden yemek ile, gülümseyen yüzüyle iştahınızı açan, stres olmayan ve yemek yedirme işini sevgiyle zevk alarak yapan birisinin elinden yemek arasındaki farkı düşünerek empati yapabiliriz sanırım :) Bunu çocuğun karşısında şaklabanlık yapmak, bütün aileyi neşe üretsin diye seferber etmek ve çocuk yemeğini bitirene kadar çok hareketli neşeli olup da yemek biter bitmez sönüveren balon gibi olmak şeklinde algılamayalım. Gerçekten severek ve zevk alarak yapmak çok daha güzel.

Tüm bunları ve başka şeyleri uygulasanız bile çocuğun 1-2 yaş dönemi, özellikle de 12-18 aylık dönemi beslenme açısından zor geçebilir, normal olan bu dönemi kendinizi üzmeden geçirmeye çalışmak en iyisidir..

Beslenme konusunda denediğiniz farklı şeyleri, fikirleri yazının altına yorum olarak yazabilirsiniz.

Bugünlerde bizim çocukları doyuramıyorum ben. Artık beslenme sorunlarımız neredeyse tamamen bitti. Her zaman onların yiyebileceği en az 1-2 çeşit şeyi hazır bulundururdum, çorba, pilav, buzluk köfte gibi. Artık bunlara bir 3. ve 4. sünü eklemem gerekiyor sanırım. Sürekli anne acıktık, anne havuç anne çorba vs. diyorlar. Sabah yatağa gelip anne hadi kalk acıktık diyorlar. Kahvaltıyı hazırlayana kadar kaç kere acıktım lafı duyuyorum. Çok mutlu olmakla birlikte, acaba eskinden özellikle de oğlum yemediği için yıpranıyorken, şimdi de çok mu yiyorlar acaba diye mi yıpranacağım diyorum.. Gerçi oğlum çok yemiyor, zayıf denilebilecek bir çocuk. Eşim de inanılmaz şişmanlık düşmanı, ve oğlumun hiç yemediği dönemlerde bile aman yemesinler şişman olmasınlar, bu zamanın tehlikesi zayıflık değil şişmanlık diyen bir babaydı.. Bakalım neler göreceğiz..