
Geçen hafta sonu gazetede Ayşe Hür'ün köşesinde okudum bu satırları. Yazının devamında kendi alanı olan tarih perspektifinden bakmış, geçmişteki büyük İstanbul depremlerini incelemiş ve bilançoları hakkında bilgi vermiş.
17 Ağustos 1999 Gölcük depreminin 11. Yıldönümünde bölgeden yapılan canlı yayınları izledik, depremzedelere dair yürek burkucu öyküleri okuduk, üzüldük. Sonra halimize şükrettik ve klasik tartışmalarımıza geri döndük. 2011 Ağustosuna kadar da bu konuyla ilgilenmeyiz herhalde. Hâlbuki, bilim adamları önümüzdeki on yıl içinde, İstanbul’da büyük bir deprem olacağı konusunda yetkilileri ve halkı uyarıyor. Aslında topraklarımızın yüzde 92’si, nüfusun yüzde 95’i, sanayinin yüzde 98’i deprem kuşağında. Yani konu referandum, Kürt Açılımı, ‘soy-sop-boy’ tartışmaları, Türk-Amerikan ilişkilerinin geleceği gibi konulardan da önemli. Konu üzerine birkaç gün daha düşünmemizi sağlar umuduyla, bu haftayı deprem tarihimize ayırdım.
Konu böylece benim gündemime girmiş oldu. Araştırma yaparken AKUT'un Ak Sigorta işbirliği ile "Hayata Devam Türkiye" projesi başlattığını ve insanımızı bilgilendirmek için bir TIR ile il il dolaştığını öğrenmiş bulundum. 5 yıllık projenin ilk adımını Mayıs- Temmuz arasında tamamlamışlar. Önümüzdeki 5 yıl içinde 50bin km yol yapıp, 50 il, 250 ilçede 5 milyon kişiye ulaşmayı hedefliyorlamış.
Bu TIR öyle sıradan bir tır değil. Türkiye’nin ilk 3 boyutlu G-Force deprem simülatörü ile size depremi deneyimletiyor, plazma ekranlardan eğitim filmleri ve belgeseller izletiyor, hazırlanan doğal afet sergisini izlemenize olanak sağlıyormuş.
Hayata Devam Türkiye projesi kapsamında hazırlanan Tehlike İnceleme Formunun her aile tarafından ciddiye alınması gerektiğini düşündüm. Depremden bazı anlar çok korkup sonra gevşemek, unutmak ve tedbirsiz kalmak değil de; formun sonunda dediği gibi, periyodik aralıklarla deprem tatbikatı yaparak tedbirimizi güncel tutmak olsun yaptığımız. Dilerim.. Ayrıca burada da deprem esnasında yapılacaklar hakkında ayrıntılı bilgiler var.
TEHLİKE İNCELEME FORMU
Toplantı:
A. Ev halkı ile genel acil durumlar ve bir depremin öncesi, sırası ve
sonrasında neler yapmamız gerektiğini tartıştığımız bir toplantı
yaptık. Bu toplantıya ev halkının tümü katıldı.
( ) Evet ( ) Hayır
Genel Acil Durum Konuları:
A. Telefonların yanına acil durum numaralarını içeren kağıtlar
koyduk. Ayrıca cep telefonlarına da bu numaraları kaydettik.
( ) Evet ( ) Hayır
B. Depremde kırılabilecek camların bize vereceği zarardan korunmak
amacıyla, camların içeri düşmesine engel olacak önlemler aldık
(normal koşullar altında perdeleri kapalı tutmak, terlik kullanmak,
yatak kenarında terlik bulundurmak, cama film takmak vb.).
( ) Evet ( ) Hayır
C. İlk yardım eğitiminiz var mı? Eğer yoksa, evdeki herkes ağır
yaralı durumda olan birisinin kıpırdatılmayıp 112 Ambulans
servisinin aranması gerektiğini biliyor mu?
( ) Evet ( ) Hayır
D. Evde var mı?
Yangın Söndürücü/ Yangın Hortumu ( ) Evet ( ) Hayır
Duman/ Isı Dedektörü/ Su sistemi ( ) Evet ( ) Hayır
Yangın Battaniyesi ( ) Evet ( ) Hayır
Gaz dedektörü ( ) Evet ( ) Hayır
E. Herkes yangına müdahale için gerekli malzemeleri kullanmayı
biliyor mu?
( ) Evet ( ) Hayır
F. Yangın sırasında binayı tahliye etmek için kullanacağımız
yolları saptadık. Bu yolların her zaman için açık kalması için binadaki
komşularımızla anlaştık.
( ) Evet ( ) Hayır
G. Evimizdeki tüm tesisatları tespit ettik. Bu tesisatların mevcut
standart ve yönetmeliklere uygunluğunu kontrol ettik. Ev halkı,
tüm tesisatların ne şekilde kapanması gerektiğini öğrendi.
( ) Evet ( ) Hayır
H. Ev halkı, tesisat konuları ile ilgili (elektrik, gaz, su) bir acil
durum gerçekleşirse ne yapacağını ve hangi ilgili birimlerin
aranması gerektiğini biliyor.
( ) Evet ( ) Hayır
İ. Evde bulunan “tehlikeli madde” olarak kabul edebileceğimiz
malzemeleri listeleyin.
1) 2)
3) 4)
5) 6)
7) 8)
9) 10)
11) 12)
J. Evde bulunan ve tehlikeli madde olarak kabul ettiğimiz tüm
malzemeleri “SİYA” kısaltmasında ifade edilen uygulamalara tabi
tuttuk.
( ) Evet ( ) Hayır
K. Saptadığımız tehlikeli maddelerle ilgili bir acil durum
gerçekleşmesi halinde tüm ev halkı ne yapacağını ve hangi gerekli
birimlere haber vermesi gerektiğini biliyor.
( ) Evet ( ) Hayır
Deprem Konuları:
A. Evdeki tüm bireyler, her bir oda / mekan için bir deprem
sırasında sığınabilecekleri emniyetli yerleri biliyor.
( ) Evet ( ) Hayır
B. Evdeki tüm bireyler bir depremin öncesi, sırası ve sonrasında
neler yapması gerektiğini biliyor.
( ) Evet ( ) Hayır
C. Evdeki tüm bireyler, bir deprem sonrasında ışığa ihtiyaç
duyduğu takdirde kibrit, çakmak kullanmaması, fener kullanması
gerektiğinin farkında.
( ) Evet ( ) Hayır
D. Evdeki tüm bireyler, dışarıda bulundukları sırada bir deprem
yaşamaları halinde neler yapmaları gerektiğini biliyor.
( ) Evet ( ) Hayır
E. Evdeki tüm bireyler, kendileri farklı noktalardayken depremin
gerçekleşmesi halinde, depremden sonra nasıl ve nerede
buluşacaklarını biliyorlar.
( ) Evet ( ) Hayır
F. Olası bir depremin ardından, dışarıdan yardım gelene kadar kendimize
yeterli olmamıza yardımcı olacak bir acil durum seti hazırladık.
( ) Evet ( ) Hayır
G. Evdeki tüm bireyler ve irtibat kişileri birbirinin irtibat
numaralarını biliyor. Ayrıca olası bir depremin ardından bizimle
ilgili bilgi almak isteyebilecek tüm yakınlarımıza irtibat kişisinin
bilgileri iletildi.
( ) Evet ( ) Hayır
H. Bir depremin ardından dışarıdan bilgi almak için pilli radyo
ve televizyon gibi cihazları kullanmamız gerektiğini, telefonu ise
yalnızca acil durumlarda kullanacağımızı tüm ev halkı olarak biliyoruz.
( ) Evet ( ) Hayır
Yapı Konuları:
A. Yaşadığımız binanın inşaat yönetmeliklerine uygun yapılıp
yapılmadığını, “İnşaat uygunluk belgesi”ne bakarak öğrendik.
( ) Evet ( ) Hayır
B. Taşınacağımız binanın inşaat yönetmeliklerine uygun yapılıp
yapılmadığını, “İnşaat uygunluk belgesi”ne bakarak öğrendik.
( ) Evet ( ) Hayır .
Yapısal Olmayan Konular:
A. Sabitlenmemiş ve devrilmesi halinde bizleri yaralayabilecek
ve zarar verecek mobilya, buzdolabı vb. malzemeleri listeleyin.
1) 2)
3) 4)
5) 6)
7) 8)
9) 10)
11) 12)
B. Devrilmesi halinde bizleri yaralayabilecek ve zarar verecek
mobilya, buzdolabı vb. malzemeleri uygun şekilde sabitledik.
( ) Evet ( ) Hayır .
C. Düşmesi, devrilmesi halinde bizlere büyük maddi hasar verecek
türdeki eşyaları uygun şekilde sabitledik.
( ) Evet ( ) Hayır .
D. Cam kenarı ya da devrilmesi halinde bizlere zarar verebilecek
bir cismin yanında bulunan oturma ve yatma gruplarını bizlere
zarar veremeyeceği uygun noktalara taşıdık.
( ) Evet ( ) Hayır
E. Dolap içerisindeki ağır malzemeleri alt raflara yerleştirdik
( ) Evet ( ) Hayır
F. Açılması halinde içerisindeki malzemelerin döküleceği ve bizlere
zarar vereceği dolaplara kilitli kulplar taktık.
( ) Evet ( ) Hayır
G. Mevcut basınçlı tüpleri (LPG, yangın söndürücü vb.) istendiğinde
rahatlıkla sökülebilecek ancak kazayla açılmayacak şekilde sabitledik.
( ) Evet ( ) Hayır
H. Bir deprem sırasında devrilerek yangın çıkarabilecek sobaları
yere, baca borularını ise tavan ve duvarlara sabitledik.
( ) Evet ( ) Hayır
İ. Tavan lambalarını hafif malzemelerden seçtik. Tüm
aydınlatmaları uygun şekilde sabitledik.
( ) Evet ( ) Hayır
J. Pencere, balkon dışındaki saksı vb. devrilebilecek her şeyi
kaldırdık. Kaldırmadıklarımızı ise uygun şekilde sabitledik.
( ) Evet ( ) Hayır
Kapanış:
A. Bu planı hazırlamanın son aşaması olarak ___________ tarihinde
bir tatbikat yaptık ve çalışmalarımızın eksik kalan taraflarını
tespit etmeye çalıştık. Bir sonraki tatbikatı ____________ tarihinde
yapacağız.
B. Tüm ev halkı bir sonraki tatbikat tarihini kaydetti.
Depremde göçük altında kalan insanlar Sesimi Duyan Var Mı diye bağırırlarmış en çok. Ben de insanımızın ilgi duymadığı deprem konusuna dikkat çekmek için başlık olarak seçtim.